Kategori: Makaleler

Hurufiler Neden Yakıldı? Hurufilik Nedir? Hurufilik, 14. yüzyılın sonlarına doğru Anadolu’da ve özellikle İran’da etkisini göstermeye başlayan bir inanç ve düşünce hareketidir. Hurufiler, “harfler” (huruf) kavramına odaklanarak, Arap alfabesinin derin mistik anlamlarını keşfetmeye çalışmışlardır. Hurufiliğin kurucusu olan Fazlallah-ı Hurufi, bu akımda, harflerin evrensel bir dil ve Tanrı’yla bağlantıyı sağlayan bir araç olduğuna inanmıştır. Hurufiler, dini ve felsefi düşüncelerini Arap harflerine dayandırarak, her harfe belirli bir anlam yüklemişlerdir. Hurufiliğin temel öğretilerinde, insanın Tanrı’ya daha yakınlaşabilmesi için her harfi derinlemesine anlaması gerektiği savunuluyordu. Bu bakış açısı, geleneksel İslam düşüncesine ters düşen bir yaklaşım olarak görülmüş ve dolayısıyla zaman içinde ciddi dini ve…

Golf Topu Çiçeği Nedir? Veriye, Duyguya ve Toplumsal Etkiye Açılan Bir Kapı Konuları farklı açılardan irdelemeyi seven biri olarak, “Golf topu çiçeği nedir?” sorusunu yalnızca botanik bir merak gibi değil, aynı zamanda tasarım, şehir yaşamı, ekonomi ve duygusal deneyimlerimizle kesişen bir tema olarak ele almak istiyorum. Yorumlarınızla zenginleşecek bir beyin fırtınasına davet: Küçücük sarı bir kürenin—Craspedia olarak bilinen golf topu çiçeğinin—hem veriler hem de duygular dünyasında neleri tetiklediğini gelin birlikte konuşalım. Özet: Golf topu çiçeği (Craspedia), küresel başaklarıyla minimal tasarımın sembolü; kuraklığa nispeten dayanıklı yapısıyla sürdürülebilir peyzajda değerli; tedarik zincirinde yüksek dayanıklılığıyla etkin; törenlerde neşeyi ve kalıcılığı simgeleyen bir anlatı…

Kısa cevap: “Gelim” yanlış; doğrusu “geleyim”. “Gelim” Nasıl Yazılır? Yanlışı Normalleştirmeyi Bırakalım Bunu net söyleyeyim: “Gelim” yazımı göz tırmalar, dili zedeler ve üstelik savunulacak yanı da yoktur. Yıllardır sosyal medyada, mesajlaşmalarda, hatta resmî yazışmalarda bile dolaşan bu hatanın arkasına saklanan bahane hep aynı: “Konuşurken böyle söylüyoruz.” Peki, konuşma dilindeki gevşekliğin, yazı dilinin omurgasını kırmasına izin vermeye devam mı edeceğiz? Temel Kural: “Geleyim” Neden Doğru? Türkçede istek (optatif) kipinin 1. tekil çekimi, fiil köküne uygun ünlüyle “-eyim/-ayım” ekinin gelmesiyle yapılır. Fiil kökü gel- olduğunda süreç şöyle işler: • gel- + -eyim → geleyim Araya çoğu zaman kaynaştırma sesi “y” girer; bu,…

Hokkabaz Fatma Kimdir? Toplumsal Değişim ve Kırılmaların Ardında Bir Kadın Hikayesi Tarihsel Bir Yansıma: Hokkabaz Fatma’nın İzinde Tarih, bazen sadece büyük imparatorlukların zaferleri, hükümdarların kararları ve devletlerin yapılarıyla şekillenir. Ancak bir de halkın, toplumun gözle görülmeyen kahramanları vardır; kimisi adı bile unutulmuş, kimisi ise kendi dünyasında yaşamış ancak zamanla ölümsüzleşmiş. Hokkabaz Fatma, tam da bu kesişim noktasında yer alan, sıradan bir kadının isyanını, cesaretini ve toplumsal değişimi nasıl şekillendirdiğini gösteren önemli bir figürdür. Fatma, 19. yüzyılın sonlarına doğru Osmanlı İmparatorluğu’nda yaşamış bir kadındı. Ancak onun yaşamını sıradan kılan şey, hokkabazlık yaparak halkın ilgisini çekmesiydi. Bir kadın olarak dönemin sınırlı toplumsal…

Dünyanın En İnce Katmanı: Fiziksel Bir Gerçekten Toplumsal Bir Metafora Yeryüzünün İnceliği, İnsanlığın Kırılganlığı Dünyaya dair büyük soruların bazen küçük cevapları vardır. “Dünyanın en ince katmanı nedir?” diye sorduğumuzda bilim bize, gezegenimizin yüzeyini kaplayan yer kabuğunun — diğer adıyla litosferin — en ince katman olduğunu söyler. Bu katman, kimi yerlerde yalnızca birkaç kilometre kalınlığındadır; devasa mantonun ve çekirdeğin üzerinde narin bir örtü gibi uzanır. Ama işin güzel tarafı şu ki, bu fiziksel gerçek yalnızca coğrafyanın değil, toplumun da aynasıdır. Tıpkı yer kabuğu gibi, insanlık da çoğu zaman kırılgan, yüzeyde ve kolayca şekil alabilir bir yapıya sahiptir. Toplumsal Cinsiyet Merceğinden “İncelik”…

Aktif Husumet Ehliyeti Yokluğu: Psikolojik Bir Bakış Bir psikolog olarak insan davranışlarını çözümlemek, bazen yalnızca bireylerin bilinçli tercihlerine değil, aynı zamanda bilinçaltı süreçlerine de bakmayı gerektirir. İnsanlar, dünyayı nasıl algılar ve duygusal tepkileri nasıl şekillenir? Bu sorulara yanıt ararken, günlük yaşamda karşımıza çıkan ve bazen içsel çatışmalarla beslenen kavramlar üzerine derinlemesine düşünmek önemlidir. Bugün, insan ilişkilerindeki önemli bir psikolojik durumu — aktif husumet ehliyeti yokluğunu — inceleyeceğiz. Bu kavram, özellikle kişiler arası çatışmaların nasıl şekillendiğini, bireylerin bu çatışmalara nasıl tepki verdiğini anlamamıza yardımcı olabilir. Aktif Husumet Ehliyeti Yokluğu Nedir? Aktif husumet ehliyeti yokluğu, bir kişinin karşısındaki kişiye karşı düşmanlık besleme,…

Aşağıda “Malatya Merkez nüfusu ne kadar?” sorusuna, ekonomi perspektifiyle yaklaşan, piyasalar, bireysel kararlar ve toplumsal refah ekseninde düşünen bir metin var: — Giriş: Kaynakların sınırlılığı, veri yorumunun riski Bir ekonomist olarak önce bir itiraza yer vermek isterim: nüfus verileri matematiksel kesinlik taşır gibi görünse de aslında birçok varsayımı, sınırlamayı ve yorum tercihini gizler. Hangi sınırlar “merkez” sayılır? Hangi yıl verisi esas alınır? Göç akımları, kayıt dışı nüfus, belediye sınırlarının genişlemesi gibi değişkenler verilerin yorumunu etkiler. Bu yüzden “Malatya Merkez nüfusu ne kadar?” sorusuna verilecek yanıt, yalnızca sayı vermekten ibaret olamaz; verinin kaynağı, sınırları ve uygulamada ekonomi ile toplum üzerindeki sonuçları…

Konya Karatay Merkez İlçe mi? Bir Şehrin Kimliğini Psikolojinin Merceğinden Okumak Bir psikolog olarak şehirlerin insanlara benzediğine sıkça inanırım. Her şehrin bir karakteri, her mahallenin bir duygusu, her sokağın bir hikayesi vardır. Konya Karatay da bu anlamda bir yerleşim biriminden çok daha fazlasıdır — o, bir kimliğin, bir aidiyetin ve bir hafızanın taşıyıcısıdır. Peki, sıkça sorulan bu basit gibi görünen soru aslında ne söylüyor bize: “Konya Karatay merkez ilçe mi?” Bu sorunun arkasında yalnızca bir idari düzenleme değil, insanların mekânla kurduğu psikolojik bağ da gizlidir. Çünkü “merkez” dediğimiz şey bazen coğrafi bir noktadan öte, duygusal bir odak anlamına gelir. Karatay’ın…

Hidrostatik Test Ne Demek? Ekonomik Perspektiften Bir İnceleme Kaynaklar sınırlıdır, fakat insan ihtiyaçları sonsuzdur. Ekonominin temeli, sınırlı kaynaklarla yapılacak en iyi seçimleri yapabilme becerisidir. Sağlık sektörü de bu temel prensiplere dayanır. Tıpkı mal ve hizmetlerin üretiminde olduğu gibi, sağlık hizmetlerinin sunumu da kaynakların sınırlılığı, bireysel tercihler ve toplumsal refah arasında denge kurmayı gerektirir. Bugün, “hidrostatik test” gibi tıbbi bir terimi ele alacağız, fakat bu sefer sadece biyolojik bir anlamı üzerinde durmakla kalmayacağız. Aynı zamanda bu testin ekonomik ve toplumsal etkilerine, piyasa dinamiklerine ve sağlık hizmetlerine yapılan yatırımların sonuçlarına odaklanacağız. Hidrostatik Test Nedir? Hidrostatik test, genellikle sıvıların, özellikle kanın vücutta nasıl…

Hemhal Olmak Nasıl Yazılır? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir Değerlendirme Güç, toplumların şekillenmesinde en önemli faktörlerden biridir. Hemhal olmak, toplumdaki bireylerin güç ilişkilerini anlaması, bu ilişkiler aracılığıyla toplumsal yapıları sorgulaması ve yeniden inşa etmeye yönelik bir çağrıdır. Bu bağlamda, bir siyaset bilimci olarak, iktidar, kurumlar, ideoloji ve vatandaşlık üzerine düşünen bir kişi olarak, hemhal olma kavramını analiz etmek yalnızca bireysel bir eylem değil, toplumsal bir dönüşümün başlangıcı olarak görülmelidir. Ancak, bu dönüşümün arka planında iktidarın ve toplumsal cinsiyetin nasıl bir rol oynadığını sorgulamak önemlidir. Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen: Hemhal Olmanın Temeli Toplumlar, insanların bir arada yaşama, çalışma ve etkileşim kurma…